Bệnh trẻ em

Bệnh tiêu chảy cấp: nguyên nhân, cách điều trị và phòng bệnh

tre-bi-tieu-chay

Bệnh tiêu chảy cấp là bệnh đường tiêu hóa thường gặp nhất. Đối với người trưởng thành, bệnh tương đối ít nghiêm trọng khi họ có thể tự uống bù nước và điện giải. Tuy nhiên, khi tiêu chảy xảy ra ở trẻ nhỏ, bệnh sẽ trầm trọng hơn nếu người lớn không cho trẻ uống thêm nước hoặc trẻ không thể uống (do ói, hôn mê). Do đó, hy vọng những thông tin iMediCare cung cấp dưới đây sẽ giúp bạn có thêm kiến thức để xử trí khi mắc phải tiêu chảy.

Nguyên nhân và dấu hiệu trẻ bị tiêu chảy cấp

1.Nguyên nhân:

Tiêu chảy cấp ở trẻ em có thể do virus, vi khuẩn, ký sinh trùng. Trong đó, tác nhân chính gây tiêu chảy nặng, đe dọa tính mạng trẻ và hay gây thành dịch là Rotavirus. Ngoài ra, các mẹ cần chú ý một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc tiêu chảy để phòng tránh:

-Tuổi hay gặp: Trẻ từ 6-11 tháng tuổi (bắt đầu tập ăn dặm)

-Bé suy dinh dưỡng

-Suy giảm miễn dịch: Sau mắc sởi, hoặc bé bị HIV

-Việt Nam có khí hậu nhiệt đới gió mùa nên trẻ dễ bị mắc bệnh tiêu chảy do vi khuẩn, đặc biệt là rotavirus hay hoành hành vào mùa khô lạnh

-Tập quán không tốt: Bú chai, ăn dặm không đúng cách, nước ô nhiễm, không rửa tay khi dọn phân, khi chế biến thức ăn, xử lý phân không hợp vệ sinh.

Dấu hiệu trẻ bị tiêu chảy cấp

Trẻ nhỏ dưới 1 tuổi, đặc biệt dưới 6 tháng, có thể có tần suất đi tiêu nhiều lần trong ngày, trung bình từ 3 – 10 lần/ ngày, hoặc hơn. Phân của trẻ nhìn có thể sệt, lỏng, nhiều màu vàng, xanh, hoặc nâu.

Trẻ bú sữa mẹ có thể dễ sản xuất phân nhiều lần hơn và phân có nước nhiều hơn so với trẻ uống sữa công thức. Trẻ từ 1 tuổi trở lên, thông thường có khoảng 1 – 2 lần đi tiêu một ngày.

Phân trong tiêu chảy cấp thường lỏng nhiều, có nhiều nước, mùi hôi tanh. Bên cạnh đó, vì đây là một hiện bệnh đường ruột, trẻ sẽ có thêm những triệu chứng khác, như mệt, quấy khóc nhiều, sốt, buồn nôn và nôn, đau bụng,..

Thông thường, ở trẻ dưới 1 tuổi, tiêu chảy được định nghĩa khi trẻ đi tiêu gấp đôi số lần đi tiêu bình thường. Đối với trẻ trên 1 tuổi, là khi trẻ đi tiêu phân lỏng nước từ 3 lần một ngày trở lên.

Phương pháp điều trị tiêu chảy cấp ở trẻ

1.Trẻ bị tiêu chảy cấp nên uống thuốc gì?

Nếu trẻ sốt từ 38,5 độ C trở lên (không co tiền sử co giật do sốt), bố mẹ có thể cho trẻ uống thuốc hạ sốt giảm đau như Acetaminopen (bạn nên xem kỹ thành phần biệt dược dưới tên thuốc nhé) 10-15mg/kg/lần, tối đa 4 lần một ngày.

2.Trẻ bị tiêu chảy cấp nên ăn gì?

Ban đầu, trẻ có thể từ chối thức ăn, đặc biệt là các thức ăn cứng. Điều này là bình thường và chúng ta chỉ cần hỗ trợ cho trẻ uống nước và sữa mà thôi. Chúng ta cũng có thể chuẩn bị những thức ăn dạng lỏng dễ ăn hơn cho trẻ, để xem trẻ có chấp nhận hay không.

Đối với hiện tượng ói nhiều, bố mẹ nên khuyến khích trẻ ăn, uống chậm lại, lượng ít lại, thường xuyên hơn, để giảm thiểu khả năng bị ói thêm ở trẻ.Khi bị tiêu lỏng nhiều lần và nôn ói, trẻ sẽ có nguy cơ bị mất nước, hạ đường huyết, rối loạn điện giải, làm tình trạng của trẻ nặng hơn. Chúng ta có thể cho trẻ uống từng ngụm nhỏ nước, sữa, hoặc đút muỗng, bơm vào miệng từ từ, thường xuyên cho trẻ.

Mục tiêu của chúng ta là có thể “bù nước và điện giải” một cách hiệu quả cho trẻ, để tránh những biến chứng này.Ở trẻ dưới một tuổi còn bú mẹ hoặc bú sữa công thức, chúng ta vẫn nên cho trẻ bú mẹ hoặc sữa công thức để bù nước, điện giải và năng lượng cho trẻ qua thực phẩm quan trọng này.

3.Những lưu ý bố mẹ cần tránh cho con

Không nên sử dụng dung dịch điện giải khi chưa có sự tư vấn của bác sĩ. Vì việc cho trẻ uống điện giải có thể làm trẻ giảm uống sữa mẹ/sữa công thức và làm trẻ mệt mỏi hơn. Đối với những trẻ lớn hơn, chúng ta có thể sử dụng dung dịch điện giải thoải mái hơn.Không nên cho trẻ uống nước trái cây nguyên chất vì sẽ làm cho tiêu chảy của trẻ nặng hơn, vì nước trái cây chứa nhiều đường.

Nếu bạn vẫn muốn cho trẻ uống pha loãng phần nước chín với một phần nước trái cây. Các loại nước ngọt, cũng như các loại nước “điện giải” được bán ngoài thị trường, cũng là một lựa chọn xấu, vì sẽ làm trẻ bị khó chịu đường ruột hơn và bị tiêu ngoài nhiều hơn, trong giai đoạn bệnh.

Cách giúp trẻ phòng ngừa bệnh tiêu chảy cấp

Tiêu chảy có thể gây nguy hiểm cho trẻ nếu không được điều trị kịp thời. Vì vậy, bố mẹ nên phòng ngừa ngay từ đầu hơn là tìm cách điều trị khi con bị bệnh. Bằng cách theo dõi chế độ ăn uống của bé, tránh các chất gây dị ứng,… bạn có thể ngăn ngừa trẻ bị tiêu chảy. Một số cách dưới đây sẽ giúp bạn phòng ngừa cho con như:

1.Rửa tay bằng xà phòng và nước ấm trước khi đụng vào trẻ

Rửa tay là cách đơn giản nhất giúp bạn không truyền vi khuẩn có hại đến trẻ. Bạn hãy rửa tay sau khi ra ngoài, mua sắm, làm việc,…trước khi pha bột hoặc chế biến đồ ăn cho trẻ. Thậm chí, rửa tay ngay cả sau khi đi vệ sinh thay tã cho bé hoặc khi lấy tay che miệng mỗi lần hắt hơi.

2.Vệ sinh bình bú và đồ dùng của bé

Bạn hãy vệ sinh bình bú hoặc những dụng cụ đựng thức ăn của bé và đun sôi trong nước nóng. Bằng cách này, bạn sẽ hạn chế việc truyền bệnh cho bé. Tuy nhiên, bạn nên lưu ý đọc kỹ hướng dẫn về sức chịu nhiệt của các dụng cụ đó nhé.

Thông thường, trẻ sẽ có thói quen ngậm đồ chơi vào miệng, điều này vô tình khiến trẻ bị nhiễm khuẩn. Bạn nên vệ sinh đồ chơi bằng nhựa với chất tẩy nhẹ và nước ấm. Nếu hướng dẫn sử dụng của loại đồ cho đó cho phép, bạn hãy đun sôi và phơi ráo. Vệ sinh đồ chơi của trẻ đúng cách sẽ giúp trẻ ngăn ngừa tình trạng tiêu chảy.

3.Tránh để trẻ uống nhiều nước trái cây

Bạn nên giới hạn lượng nước ép cho trẻ sơ sinh uống, tốt nhất là dưới 120ml mỗi ngày.Vì trẻ uống nhiều nước trái cây có thể bị tiêu chảy. Hầu hết các bác sĩ khoa nhi không khuyên dùng nước trái cây cho trẻ dưới 6 tháng tuổi.

Tiêu chảy là bệnh nghiêm trọng và có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của trẻ. Bố mẹ biết được các biểu hiện cũng như cách xử trí kịp thời để có thể giúp con khỏe mạnh và vui chơi cùng bạn bè nhé.